Tekerlekli Sandalye Ölçü Rehberi: Oturak, Sırt ve Kapı Ölçümü

Doğru tipte bir sandalye bile ölçüsü uymadığında kullanıcıyı rahatsız eder: dar oturak kalçayı sıkıştırır, fazla geniş oturak kullanıcının bir yana kaymasına yol açar, kısa ayaklık dizleri yukarı iter. Bu rehberde, evde bir mezura ve düz oturaklı bir sandalye ile kullanıcının ölçülerini nasıl alabileceğinizi anlatıyoruz. Gövde deformitesi, kas tonusu farklılığı ya da özel oturma ihtiyacı olan kullanıcılarda ölçüyü bir fizyoterapistin alması en doğrusudur.

Hazırlık

• Kullanıcıyı sert, düz oturaklı bir sandalyeye oturtun; yumuşak koltuk ölçüleri yanıltır.
• Kalça sandalyenin arkasına dayalı, dizler yaklaşık dik açıda, ayaklar yere düz basıyor olsun.
• Kullanıcı genellikle kalın giysilerle dışarı çıkıyorsa ölçüyü bu kıyafetlerle alın.
• Her ölçüyü iki kez alın ve santimetre olarak not edin.

Oturma genişliği

Kalçanın ya da uylukların en geniş noktasından, bir yandan diğer yana ölçüm yapın. Bulduğunuz değere her iki yandan birkaç santimetrelik pay eklenir; böylece kullanıcı sıkışmadan oturur ama sandalye içinde yüzmez. Yetişkin sandalyelerinde oturma genişliği çoğunlukla 40 ile 50 cm arasındadır. Daha geniş gövdeli kullanıcılar için geniş tekerlekli sandalye seçenekleri bulunur. Unutmayın, oturak her genişlediğinde sandalyenin toplam eni de artar.

Oturma derinliği

Kullanıcı sırtını sandalyeye yasladığında, kalçanın arkasından dizin iç kıvrımına uzanan mesafeyi ölçün. Oturak derinliği bu değerden birkaç parmak kısa olmalıdır; oturak dizin arkasına baskı yapmamalı, ama uyluğu da büyük ölçüde desteklemelidir. İki bacak arasında fark varsa kısa olanı esas alın.

Sırt yüksekliği

Oturma yüzeyinden kullanıcının ihtiyaç duyduğu destek noktasına kadar ölçüm yapılır. Gövdesini rahatça dik tutabilen aktif kullanıcılar için kürek kemiğinin altına kadar uzanan alçak sırt yeterli olabilir. Gövde desteğine ihtiyaç duyan ya da uzun süre oturan biri için omuz hizasına yakın bir sırt, gerekirse baş desteği değerlendirilir. Bu tür ihtiyaçlarda özellikli sandalyeler daha fazla ayar imkânı sunar.

Ayaklık mesafesi ve kolçak yüksekliği

Dizin arka kıvrımından topuğun altına kadar olan mesafe, ayaklığın ne kadar uzatılması gerektiğini gösterir. Kullanıcının ayakkabıyla ölçülmesine dikkat edin. Kolçak yüksekliği için kullanıcı dirseği doksan derece bükülü ve omuzları gevşek hâldeyken oturma yüzeyinden dirsek altına kadar ölçüm yapılır.

Kilo ve taşıma kapasitesi

Her sandalyenin üretici tarafından belirlenmiş bir azami kullanıcı ağırlığı vardır. Kullanıcının kilosunun bu sınırın rahatça altında kalması gerekir; sınırda kalan modeller yerine bir üst kapasiteyi tercih etmek daha güvenlidir.

Evinizi de ölçün

Sandalyenin rahat kullanılması evin ölçülerine de bağlıdır. Şu noktaları ölçün:

• Kapı genişliği: Kapı tamamen açıkken kasanın iç kenarları arasındaki net açıklık. Menteşe tarafındaki kapı kanadı açıklığı daraltabilir, bunu hesaba katın.
• Koridor ve dönüşler: Özellikle kapıya dik açıyla yaklaşmak gereken dar koridorlar.
• Asansör kabini: İç genişlik ve derinlik; kapı kapanırken ayaklıkların sığması gerekir.
• Banyo girişi ve eşikler: Eşik yüksekliği küçük ön tekerleklerin takılmasına neden olabilir.

Sandalyenin toplam genişliği, en dar kapı açıklığından birkaç santimetre dar olmalıdır ki eller tekerlek ile kasa arasında sıkışmasın.

Oturak yüksekliği ve masa kullanımı

Yerden oturak yüzeyine kadar olan yükseklik, kullanıcının yemek masasına, çalışma masasına ya da lavaboya ne kadar yaklaşabileceğini belirler. Masanın alt kenarı ile yer arasındaki açıklığı ölçün ve kullanıcının dizlerinin, kolçakların bu açıklığa sığıp sığmayacağını düşünün. Masaya yakın oturmanın önemli olduğu durumlarda kısa ya da geriye alınabilen kolçaklar işe yarar. Ayaklarıyla zemine destek alarak ilerleyen kullanıcılar için ise alçak oturaklı modeller tercih edilir; bu durumda dizden topuğa olan mesafe oturak yüksekliğini seçerken belirleyici hâle gelir.

Ölçü alırken sık yapılan hatalar

• Kullanıcıyı yumuşak bir kanepede ölçmek: minder çöktüğü için değerler olduğundan küçük çıkar.
• Yalnızca bir kez ölçmek: iki ölçüm arasında belirgin fark varsa üçüncüsünü alın.
• Ayakkabı ve kıyafeti hesaba katmamak: kış kıyafetleri oturma genişliğini, ayakkabı tabanı ayaklık mesafesini değiştirir.
• Sandalyenin toplam genişliğiyle oturma genişliğini karıştırmak: kapıya sığma hesabında her zaman toplam genişliğe bakılır.

Akülü ve özel sandalyelerde ek ölçüler

Akülü bir model düşünüyorsanız sandalyenin toplam uzunluğu ve dönüş için gereken alan da hesaba katılmalıdır; bu modeller genellikle manuel sandalyelerden daha uzundur. Evde sandalyenin döneceği en dar noktayı, örneğin koridorun banyo kapısına açıldığı köşeyi ölçün. Pozisyonlu ya da ayağa kaldıran sandalyelerde sırt yatırıldığında ya da kullanıcı dik konuma geçtiğinde sandalyenin kapladığı alan büyür; bu durumda tavan yüksekliği ve arka boşluk da önem kazanır.

Ölçüleri karşılaştırma

Topladığınız değerleri ölçü hesaplayıcıya girerek uygun oturak ölçüsünü bulabilirsiniz. Ardından modeller arasında ürün sayfalarındaki teknik ölçülerle eşleştirin. Hangi tipin uygun olduğuna henüz karar vermediyseniz karşılaştırma rehberi iyi bir başlangıçtır.